Cẩm nang IVF / ICSI

IVF và ICSI là gì, khác nhau như thế nào?

IVF (thụ tinh trong ống nghiệm), thường được gọi là phương pháp "em bé ống nghiệm", đưa trứng của người vợ và tinh trùng của người chồng gặp nhau trong phòng thí nghiệm để tạo thành phôi trước khi chuyển trở lại vào tử cung.

ICSI (tiêm tinh trùng vào bào tương noãn) là kỹ thuật thụ tinh phát triển từ IVF, trong đó một kim rất nhỏ đưa trực tiếp một tinh trùng vào một trứng. Kỹ thuật này phù hợp với các vấn đề do yếu tố nam giới, hoặc các cặp vợ chồng đã thụ tinh kém khi làm IVF thông thường.

Ai nên cân nhắc IVF / ICSI?

• Tắc cả hai vòi trứng hoặc bệnh lý vòi trứng nặng
• Tinh dịch đồ bất thường rõ rệt — số lượng ít, khả năng di động kém hoặc tỷ lệ hình dạng bất thường cao
• Lạc nội mạc tử cung mức độ trung bình đến nặng
• Tuổi trên 35 đã cố gắng có thai nhưng chưa thành công
• Dự trữ buồng trứng suy giảm
• Vô sinh không rõ nguyên nhân, không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác
• Thất bại làm tổ lặp lại hoặc sảy thai liên tiếp
• Mong muốn kiểm tra phôi về bất thường nhiễm sắc thể (PGT) trước khi chuyển
• Các cặp vợ chồng có nguy cơ truyền bệnh di truyền cho con

Các bước điều trị IVF / ICSI

1. Đánh giá và lập kế hoạch điều trị

   Bạn gặp bác sĩ để khai thác bệnh sử, khám lâm sàng, siêu âm, xét nghiệm máu (AMH, TSH, các hormone nền) và làm tinh dịch đồ cho người chồng, từ đó xây dựng phác đồ kích thích phù hợp với bạn.

2. Kích thích buồng trứng

   Bạn tiêm thuốc hormone trong khoảng 8–12 ngày để nhiều trứng cùng trưởng thành. Trong thời gian này bạn đến khám định kỳ để siêu âm và xét nghiệm máu nhằm điều chỉnh liều thuốc. Khi trứng đủ lớn, bác sĩ kê "mũi tiêm kích trứng chín" để trứng trưởng thành và sẵn sàng cho việc thu thập.

3. Chọc hút trứng

   Khoảng 34–36 giờ sau mũi tiêm kích trứng chín, trứng được thu thập bằng kim đưa qua âm đạo dưới hướng dẫn của siêu âm. Bạn được an thần nhẹ và không cảm thấy đau. Thủ thuật kéo dài 30–40 phút, và sau 1–2 giờ nghỉ ngơi hồi phục bạn có thể ra về.

4. Thụ tinh (IVF hoặc ICSI)

   Trong phòng thí nghiệm, trứng được cho gặp tinh trùng — với IVF, trứng được để tự thụ tinh trong đĩa nuôi cấy, còn với ICSI, một tinh trùng được tiêm trực tiếp vào từng trứng. Sau đó trứng được đặt vào tủ ấm kiểm soát chính xác nhiệt độ, độ ẩm và khí.

5. Nuôi cấy phôi

   Phôi phát triển trong tủ ấm 3–6 ngày cho đến giai đoạn phôi nang. Các chuyên viên phôi học đánh giá chất lượng phôi và chọn ra những phôi tốt nhất, đồng thời có thể sử dụng EmbryoScope hoặc AI để theo dõi sự phát triển liên tục.

6. Xét nghiệm nhiễm sắc thể phôi (nếu bạn chọn PGT-A)

   Một vài tế bào được lấy từ phôi nang và gửi đi xét nghiệm toàn bộ 23 cặp nhiễm sắc thể, để có thể chọn các phôi có nhiễm sắc thể bình thường trước khi chuyển. Điều này giúp giảm khả năng sảy thai và tăng khả năng mang thai thành công.

7. Chuyển phôi

   Phôi được đặt vào buồng tử cung qua cổ tử cung bằng một ống thông mảnh. Thủ thuật mất khoảng 10–15 phút và không cần gây mê. Có thể chuyển phôi tươi, hoặc trữ đông phôi để chuyển phôi trữ (FET) ở một chu kỳ sau.

8. Chờ kết quả có thai

   Khoảng 10–14 ngày sau khi chuyển phôi, xét nghiệm máu đo β-hCG để xác nhận có thai. Nếu bạn có thai, các lần siêu âm theo dõi sẽ kiểm tra túi thai và nhịp tim của thai nhi.

Tỷ lệ thành công

Tỷ lệ có thai mỗi chu kỳ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó tuổi của người phụ nữ là yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất:

• Dưới 35 tuổi — khoảng 40–50% khả năng có thai mỗi chu kỳ
• 35–37 tuổi — khoảng 35–40%
• 38–40 tuổi — khoảng 25–30%
• 41–42 tuổi — khoảng 15–20%
• Trên 42 tuổi — dưới 10%

Các yếu tố khác cũng quan trọng, chẳng hạn nguyên nhân vô sinh, chất lượng tinh trùng, tiền sử thai kỳ và sức khỏe tổng quát.

Các nguy cơ cần thảo luận

Hội chứng quá kích buồng trứng (OHSS), đa thai nếu chuyển nhiều hơn một phôi, nguy cơ thủ thuật khi chọc hút noãn, và tác động tâm lý. Chúng tôi xem xét chi tiết các vấn đề này trước khi ký đồng thuận.

Các kỹ thuật bổ trợ thường được cân nhắc

• PGT-A — xét nghiệm nhiễm sắc thể của phôi để giảm khả năng sảy thai
• PGT-M — xét nghiệm một bệnh di truyền cụ thể, dành cho các cặp vợ chồng có nguy cơ
• EmbryoScope / Time-lapse — ghi hình phôi liên tục để đánh giá chất lượng chính xác hơn
• Assisted Hatching (hỗ trợ thoát màng) — mở lớp vỏ của phôi để hỗ trợ làm tổ
• ERA (phân tích độ tiếp nhận của nội mạc tử cung) — xác định thời điểm niêm mạc tử cung sẵn sàng nhất để đón phôi

Chuẩn bị cho IVF

• Giữ cân nặng trong giới hạn bình thường (BMI 19–25)
• Tránh hút thuốc và uống rượu bia ít nhất 3 tháng trước khi bắt đầu
• Ăn uống cân bằng, giàu đạm, rau và trái cây, đồng thời giảm đường và thực phẩm chế biến sẵn
• Tập thể dục đều đặn ở mức vừa phải, không quá sức
• Ngủ ít nhất 7–8 giờ mỗi đêm
• Uống axit folic 400–800 μg mỗi ngày và các loại thực phẩm bổ sung khác theo lời khuyên của bác sĩ
• Kiểm soát căng thẳng — thiền, yoga hoặc các hoạt động thư giãn khác

Những câu hỏi thường gặp (FAQ)

Đọc tiếp