BS. Patsama Vichinsartvichai
MD, MClinEmbryol, EFOG-EBCOG, EFRM-ESHRE/EBCOG, FACOG
Quá trình sinh tinh, tức quá trình sản xuất tinh trùng, mất khoảng 70–90 ngày từ tế bào gốc đến tinh trùng trưởng thành. Điều này có nghĩa những gì nam giới làm hôm nay sẽ ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng 3 tháng sau.
Mốc thời gian
- Tinh nguyên bào → Tinh bào sơ cấp: ~16 ngày
- Giảm phân thành tinh bào thứ cấp: ~24 ngày
- Tinh bào thứ cấp → Tinh tử: ~8 giờ
- Biệt hóa tinh trùng (tinh tử → tinh trùng): ~24 ngày
- Di chuyển qua mào tinh: 12–14 ngày
Tổng cộng: 70–90 ngày.
Cửa sổ chuẩn bị 3 tháng
Đây là lý do các chuyên gia hiếm muộn khuyến nghị chuẩn bị ít nhất 90 ngày trước khi cố gắng có thai hoặc làm IVF. Cải thiện chế độ ăn, tập luyện, giấc ngủ và lối sống hôm nay sẽ tạo ra tinh trùng tốt hơn sau 3 tháng.
Nam giới NÊN làm gì
- Ăn uống cân bằng, giàu rau củ, trái cây, cá và ngũ cốc nguyên hạt
- Bổ sung chất chống oxy hóa: Vitamin C, E, Kẽm, Selen, CoQ10
- Acid folic 400 μg/ngày
- Tập luyện vừa phải đều đặn (30 phút × 3–5 lần/tuần)
- Ngủ 7–8 giờ mỗi đêm
- Duy trì BMI khỏe mạnh (18,5–24,9)
- Khám sức khỏe tổng quát và xét nghiệm tinh dịch đồ
Nam giới NÊN TRÁNH gì
- Hút thuốc (giảm số lượng, tăng phân mảnh DNA)
- Rượu quá mức (> 14 đơn vị/tuần)
- Chất kích thích bao gồm cần sa
- Tắm nước nóng, xông hơi, bồn tắm nóng (nhiệt làm tổn hại tinh trùng)
- Mặc quần lót hoặc quần jeans bó cả ngày
- Đặt laptop trên đùi
- Căng thẳng kéo dài
- Độc chất môi trường, thuốc trừ sâu, kim loại nặng
Thực phẩm bổ sung dựa trên bằng chứng
- Coenzyme Q10 (200 mg/ngày) — cải thiện độ di động và giảm phân mảnh DNA
- L-Carnitine (2–3 g/ngày) — cải thiện độ di động
- Kẽm (30 mg/ngày) — thiết yếu cho quá trình sinh tinh
- Selen (55–100 μg/ngày) — bảo vệ chống oxy hóa
- Vitamin E (400 IU/ngày) + Vitamin C (500 mg/ngày)
- Dầu cá Omega-3 — cải thiện hình dạng tinh trùng
- Acid folic (400 μg/ngày) — giảm lệch bội
Khi nào nên xét nghiệm tinh dịch đồ
- Nam giới > 40 tuổi
- Từng phẫu thuật bụng/vùng chậu
- Tiền sử đái tháo đường, bệnh lây qua đường tình dục hoặc quai bị khi nhỏ
- Phơi nhiễm nghề nghiệp với hóa chất/nhiệt/điện từ trường
- Đã cố gắng có thai 6+ tháng (vợ chồng ≥ 35 tuổi) hoặc 12+ tháng (< 35 tuổi)
Tại LIFE by Dr. Pat, chúng tôi cung cấp xét nghiệm tinh dịch đồ có hỗ trợ AI để có kết quả khách quan, chính xác.